Şerit Komutlarını Atla
Ana içeriğe atla

ELBİSTAN

:

İlçemiz

GİRİŞ
         Elbistan, coğrafi sınırlarının uzandığı bölümler olarak Akdeniz,İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerinin kesiştiği noktada yer almaktadır. Kuzeyinde Darende-Gürün, Güneyinde Nurhak-Ekinözü, Doğusunda Malatya İli Doğanşehir ilçesi, Batısında ise Afşin ve Göksun yerleşim Merkezleri ile çevrilmiştir.
         İlçe, kendi adıyla anılan ve alanı 2.547 km2 lik Ülkenin dördüncü büyük ovasında kurulmuştur. Elbistan’ın eteğine kurulduğu ŞARDAĞI (2200 m), dış Toroslar’a dahil olan bir uzantıdır. Deniz seviyesinden ortalama 1150 m yükseklikte bulunan Elbistan ovasını; BİNBOĞA (2935 m), BERİT (3054m), NURHAK(3090m) ve HİZANLI(2256m) dağları ile çevrelemiştir. Doğu Anadolu Bölgesi’nin güney batı ucundaki Elbistan ovası, tektonik bir deprem sonucunda, üstünde bulunan gölü boşaltarak, bu günkü ovayı meydana getirmiştir. Ova tabanı kalın bir alüvyon tabakası altında Neojen (3.zaman) katmanlarını taşır. Yer altı suları bakımından zengin olan gevşek bir zemine sahiptir. Yapılan sondajlar ve kömür madenleri aranması sırasında, büyük bir yer altı suyunun Nur hak Dağından Elbistan istikametine doğru 160 metre derinlikte aktığı tespit edilmiştir. Ayrıca bölgenin kuzeyinden ikinci bir yer altı suyunun Ceyhan yatağı istikametine doğru akmakta olduğu yapılan araştırmalar neticesinde ortaya çıkmıştır.
 
JEOLOJİK YAPISI
        Elbistan'ın eteğine kurulduğu Şardağı, Dış Toroslara dahil olan bir uzantıdır. Kuzeydoğusunda oldukça geniş, gözleri dolduran, alabildiğine uzanan bir düzlük (ova) yer alır. Bu ova çeşitli, değişik üniteler tarafından kuşatılır. Güneybatısı üçüncü zamanda teşekkül eden Şardağ (2200 rn), Güneyi şardağın devamı olan Medetsiz ve Mihrab dağları (2250 m), Doğusu bölgenin en yüksek dağı, Torosların devamı olan Nurhak dağı (3090 m), Kuzeyi Sultan Korusu Platosu ve Tahtalı dağları (1500-2000 m) ile çevrilmiştir. Elbistan birikinti ovası üçüncü zamandan kalma yaşlı tortularla doldurulmuştur.Elbistan havzası ise, Ceyhan vadisi içinde uzanan Doğu Anadolu çöküntü havzalarından biridir. Doğu-batı yönünde uzun ekseni 60-65 km eni ise 40-45 km arasında değişir. Havzanın batısı yüksekliği yer yer 2.500 m geçen ve kütlevi bir görünüşe sahip Binboğa dağları ile çevrilmiş olup, güney kısmı Paleozoik kalkerlerin kristal şistler ve bazik volkanik kayalardan oluşan ve yüksekliği 3.054 m olan Berit dağı ile sınırlanır. Ayrıca güneydeki Berit dağının yamaçlarında 1.200 ila 1 .300 metre yükseltide, uzunluğu 6-8 km varan Neojen depoları mevcuttur . Havzanın doğusunda Permo-Karbonifer kalkerlerinin oluşturduğu ve kuzeybatı-güneydoğu istikametinde çok kıvrılmış dağlık saha göze çarpar. Bu dağların içinde en yüksek nokta Şardağ (2.300 metre)'dir. Havzayı çevreleyen Şardağ, Binboğa ve Berit dağları 2.000-3.000 metreye yaklaşan ve çok dik eğimlerin mevcut olduğu kütlelerdir.
 
Yeryüzü Şekilleri                                                                                 
DAĞLAR:
         Elbistan'ın doğusunu kaplayan Nurhak dağı, bölgenin en yüksek dağıdır (3090 m). Sönmüş bir volkan dağı olan Nurhak dağının zirvesinde Aligöl adı verilen bir krater gölü bulunur. Bu göl suyunu Nurhak dağındaki kar ve buzullardan alır. Her mevsimde zirvede buzul ve buzul taşlarına rastlanır.
Elbistan'ın batısında, dış Torosların devamı olan bölgenin ikinci büyük dağı olan Berit dağı yer alır. 3054 metre yüksekliğindeki bu dağda halen gaz fışkıran bir krater mevcuttur.
 Yine şehrin batı yamacında bulunan Şardağı 2300 metre yüksekliktedir. ilçenin kuzeyinde yüksek bir plato teşkil eden Sultan korusu ve bunun güneyinde 1500 metre yükseklikte Kızılseher dağları yer alır. Bu dağların devamı olan Tahtalı dağlarının yüksekliği 2000 metreyi bulur. Ayrıca Kahramanmaraş istikametine doğru uzanan Koç ve Engizek dağlarının birçok kesimleri ilçe sınırları içerisinde yer alır.
OVALAR :
       İlçenin en geniş ovası kendi adıyla anılan Elbistan ovasıdır. Çukurova, Konya ovası ve Harran ovasından sonra yurdumuzun dördüncü büyük ovasıdır. Toprak itibariyle tırılı (kum, kil, silt ve organik maddeler) olup, ovada alüvyon, dağlık kısımlarda ise mineral maddelerince zengin kireç topraklar vardır. Doğuda Nurhak dağı kolları arasında uzanan Til Ovası ve Şardağı'nın güneyine uzanan İğde ovası, Elbistan'ın ikinci derecede büyük ovalarını teşkil eder. Batıya doğru devam eden Afşin ovası da bu ovaların devamını meydana getirir.
PLATOLAR :
        Elbistan'ın kuzey kısmını kaplayan SuItankorusu Platosu ile güneydoğusunu kaplayan Nurhak ve Güneyini kaplayan Yılan ovası platoları, Elbistan'ın ünlü yaylalarıdır.
AKARSULAR:
      Şehrin Güneydoğusundan kaynağını alan Ceyhan nehri baştan başa Elbistan ovasını sular. Ceyhan, Nurhak dağlarından kaynağını alan Söğütlü çayı ile, şehrin çıkışında Battal köprüsüne yakın bir yerde birleşerek batıya doğru Sarsap ve Hurman çayını da alarak Kahramanmaraş istikametine doğru akımını sürdürür. Elbistan ovasını sulayan Söğütlü çayı da son yıllarda kurumakta, bu da tarımı olumsuz yönde etkilemektedir.
       Ceyhan ve kendisine katılan çaylar Kahramanmaraş istikametine doğru dar ve dik boğazlar arasında yol alır. Dağdere köyü yakınında nehir yatağı iyice daralarak 2,5-3 metre enindeki bir boğazdan geçer ve Gürlek şelalesini meydana getirir.
       Bölge yeraltı suları bakımından oldukça zengindir. Daha önceleri yapılan kömür arama çalışmaları neticesinde ve yapılan sondajlarda, büyük bir yeraltı suyunun Nurhak dağından Elbistan ovası istikametine doğru 100 metre derinlikte aktığı tespit edilmiştir. Ayrıca bölgenin kuzeyinde ikinci bir yeraltı suyunun Ceyhan yatağı istikametine doğru akmakta olduğu yapılan araştırmalarla sabittir.
      idari bakımdan ayrı da olsa Elbistan'ın güneyinde Ekinözü (Cela) ilçesi yakınında içme maden suları büyük önem taşımaktadır. Her yaz Türkiye'nin çeşitli yerlerinden birçok insan bu sulardan şifa bulmak için akın etmektedir. Ayrıca Suriye, Lübnan plakalı özel otolarıyla gelen yabancı turistler de göze çarpmaktadır. Burada akan su bileşimindeki özelliklerinden dolayı içmek veya banyo yapmak suretiyle sindirim organları hastalıkları, böbrek hastalıkları gibi bir çok hastalığa şifa olmaktadır.
 
BİTKİ ÖRTÜSÜ
A. Tabii Bitki Örtüsü
       Bölgedeki dağların çoğu eskiden bitki örtüsü bakımından çok zengin olmasına rağmen ormanların gelişigüzel tahrip edilmesi nedeniyle şimdi çıplak kayalar halindedir. Ancak kuzeydeki Sultankorusu platosunda az da olsa fundalıklara rastlanır. Önceleri ormanla kaplı olduğu bildirilen Şar dağında yıllarca yapılan ağaç kesimleri sonucu artık toprak bile kalmamış, erozyona uğrayarak çıplak kayalar gözler önüne serilmiştir. Elbistan'ın güney ve güneydoğusunu kaplayan Berit, Engizek ve Koç dağları arasındaki bölge orman bakımından zengindir. Çam ve Meşe ağaçları bölgenin karakteristik bitki örtüsünü teşkil eder. Bölgenin tabanını ise boyu pek fazla olmayan otlar, lavanta çiçekleri ve küçük çalılıklar kaplar, Nurhak dağının eteklerinde ise ormanın son kalıntıları olan ardıç ve bodur fundalıkları göze çarpar.
      Elbistan Havzasının genelinde ise, bitki örtüsü, iki im ve reliefe göre değişmeler gösterir. Genellikle vejetasyonun karakteri nemlilik koşulları, relief ve toprak derinliği ile ilgilidir. Böylece vejetasyonun karakterinin toprak derinliği, relief ve nemlilik koşulları ile çok yakın ilişkisi olduğu hemen göze çarpar. iklim koşulları ile tabii vejetasyonun uygunluk göstermesi sahada çok tipiktir. Bölgenin güneybatı bölümündeki yüksek dağlık sahalarda doğal vejetasyon tamamıyla Akdeniz iklimi karakterini yansıtmaktadır. Bu sahadaki bitki örtüsü genellikle çalılıklar ve otsu bitkilerden meydana gelmiştir. Bunlar arasında Quercus Flex egemen bir karakter gösterir. Açıklık düz sahalarda bazı step bitkileri görülmektedir. Daha batıya doğru gidildikçe yüksek sahalarda stepler yerlerini konıfen ormanlara bırakmakta ve egemen türleri sarı çember meydana getirmektedir. Havzanın doğu ve orta kısımlarında, bitki örtüsü tipik yarı kurak sahanın karakterine sahiptir. Genellikle Artemisia'ların hakim olduğu ince çalılıklar ile çeşitli türlerde bir yıllık otsu bitkiler görülür.
B. Kültür Bitkileri
     Çok verimli ve sulak bir ovaya sahip olan Elbistan'da her türlü tahıl, bilhassa kaliteli pancar, buğday, fasulye, nohut ve arpa yetiştirilir. Ayrıca Ceyhan nehri yatağında ve bir çok köylerde meyvecilik da günden güne ilerlemektedir. Bu­gün için elma, armut, kayısı, kiraz, erik, şeftali ve bağcılıkta büyük aşamalar kaydedilmiştir.Son yıl­larda ekimine geniş yer verilen ayçiçeği de böl­gede yetiştirilen kültür bitkileri arasında yer alır. Bölgede geçmişte yer yer dutluklardan bahse­dilebilirdi, ama bugün o kadar çok olmasa da dut ağaçları da bahçeleri süsleyen bitkilerdendir.
 
İKLİM
       Elbistan ikliminin özelliklerini ana başlıklar halinde açıklamadan önce genel ifadelerle şunları diyebiliriz: Elbistan havzası Akdeniz iklimi ile kara iklimi arasındaki geçiş sahsında bulunur. Havzanın batı kısmı daha çok Akdeniz ikliminin bir geçiş tipini yansıtmaktadır. Soğuk ve nemli bir kış mevsimi, buna karşılık kuru ve sıcak bir yaz mevsimi, öte yandan doğu kısmı daha karasal bir iklime sahip olup soğuk bir kış ve sıcak kurak bir yaz mevsimi görülür; yağış ise batıda doğuya nazaran daha fazladır. Yağışlar yıl içinde en çok ilkbaharda Mart- Nisan, Sonbaharda Ekim-Kasım aylarında görülür.
      Rüzgarlar: kuzeyden esen Poyraz rüzgarları, güneybatıdan esen Lodos (Göksun) rüzgarları daha çok görülür. Poyraz rüzgarları kışın kar, Lodos rüzgarları ise bölgeye bol miktarda yağmur getirir. Bölgede orta şiddet­te rüzgarlar vardır. Çok şiddetli rüzgar ve fırtınalara ise rastlanmaz.
A. Basınç Durumu
       Elbistan'da aylar içerisinde en fazla üç-dört milibarlık bir oynama görülür. Elbistan bölgesi­nin yazları oldukça sıcak, kışlarının ise soğuk geçtiğini belirtmiştik. Bölgede kışın yüksek ba­sınç, yazın ise alçak basınç hakimdir. Bölgede sonbahar ve kış aylarında oluşan ve bölgeyi etkisi altına alan basınç, Akdeniz ve Sibirya'dan teşekkül eden alçak basınçtır.Ortalarna basınç değeri Elbistan'da 886 milibardır. Basıncın ortalama en fazla olduğu ay Ocak, en az olduğu ay ise Temmuz ayıdır. Tespit edilen mahalli en yüksek günlük basınç, Elbistan'da kasım ayında 899.3 milibardır. En düşük günlük basınç ise mart ayında 849.4 milibardır.
B. Sıcaklık Durumu
       Elbistan için yıllık ortalama sıcaklık değerleri 9.8 derecedir. Bölgenin serin olmasına sebep ise denizden çok yüksek olması, güney ve kuzey rüzgarlara açık bulunması ve yüksek dağlarla çevrili olması sıralanabilir. Elbistan'da en sıcak ay ortalaması Ağustos'ta 32.5 derecedir. En soğuk ay ise Ocaktır ki rastlanan en düşük sıcaklık - 25 derece civarındadır. Sıcak yaz mevsimini takibenden sonbahar, soğuk olan kış mevsimini takibenden ilkbahardan daha sıcaktır. Günlük sıcaklığın ortalamanın oldukça üstünde, (Tropik günler) olduğu günler yaklaşık 71 gündür. Tropik günler genellikle Nisan sonunda başlamakta, Ekim ayı ortalarında son bulmaktadır. Günlük yüksek sıcaklığın 25 derece veya daha yukarı. çıktığı yaz günleri sayısı ortalama 130 gündür. Sıcaklığın 0 dereceden düşük olduğu kış günleri sayısı 27 gündür.
 
      Elbistan'da don olayı en erken Ekim ayında başlar ve en geç Mayıs ayında son bulur. Meteoroloji istasyonunda kaydedilen en yüksek sıcaklık 39 derecedir. Kaydedilen en düşük sıcaklık ise -35.3 derecedir.
 C. Meteorolojik Günler
        Elbistan'da meteorolojik günler önem taşır. Açık, kapalı ve bulutlu günler sayısal olarak şöyledir: Elbistan'da senenin 127 gününde gökyüzü tamamen açık, 70 günü kapalı ve 167 günü bulutludur. Elbistan'da belli başlı bulut türleri oluşur. iklim yapısı gereği oluşan bu bulutlar arasında; alçak bulutlardan Kümülüs ve Stratükürnülüs, orta bulutlardan Altkürnülüs, Nimbüs ve Stratükümülüs, yüksek bulutlardan Sirüs sayılabilir. Açık günler yaz ve yaza yakın olan bahar aylarında, kapalı günler kış ve kışa yakın olan bahar aylarında daha fazla toplanmıştır.
 D. Yağış
     Elbistan yağış rejimi bakımından Akdeniz'le Doğu Anadolu bölgesi yağış rejimini bünyesinde taşır. Ortalama yıllık yağış miktarı 366.2 mm'dir. Güneybatı'dan gelmekte olan depresyonlar bol yağış bıraktığı gibi Akdeniz üzerinden gelen ve bol rutubet ihtiva eden sıcak hava kütlelerinin dağlara çarpması esnasında soğuyarak donmuş hale gelmesi sonucu, bırakmış olduğu yağışlarda önemli yer tutmaktadır. Elbistan'da yağış durumu şu şekilde özetlenebilir; Kışın Akdeniz kıyılarından güneybatı yönlü barometrik depresyonlar hakimdir. Doğuya doğru yayılan alçak basınç sistemi, bölgeye bol yağışların düşmesine sebep olur. Bundan başka kışın Arabistan yarımadası üzerinde görülen yüksek basınçlı hava hareketlerinin de yağış getirdiği görülür.
      Elbistan'da yılın ortalama 60-70 günü yağışlı geçer. En yağışlı aylardan biride ocak ayıdır. yağışlı günlerin en az görüldüğü ay ise, yılın en sıcak ve nispi nemin düşük olduğu Temmuz ayıdır.
      Bu açıklamalar Elbistan'ın uzun yıllar değişmeyen genel iklim karakterini ortaya koymaktadır. Ancak son yıllarda iklimde değişme olmuş kışlar daha soğuk, yazları ise daha sıcak hale gelmiştir.  
  • Kurumsal E-Posta
  • Polsan
  • Emniyet Teşkilati Mensupları Hanımları Yardımlaşma Derneği
  • UPEM
  • TUBİM
  • Suç Önleme Sempozyumu
  • UTSAS Sempozyumu
  • E-BORDRO
  • KGYS
  • BİMER
  • İçişleri Bakanlığı
  • Çocuklar Uluslararası Sempozyumu
  • Polis Radyosu